بررسی عوامل مؤثر بر ارتقای تاب‌آوری روان‌شناختی نیروهای عملیاتی ناجا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

زمینه و هدف: هدف این پژوهش، تعیین عوامل مؤثر بر ارتقای تاب‌آوری روان‌شناختی در کارکنان یگان‌های عملیاتی پلیس نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران بوده است.
روش‌شناسی: روش تحقیق، روش شبه آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون بود. نمونه مورد بررسی شامل 50 نفر از کارکنان یگان‌های ویژه پلیس بود که از طریق نمونه‌گیری طبقه‌ای افراد انتخاب و به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. برای جمع‌آوری و بررسی متغیرهای تحقیق، پرسشنامه‌های تابآوری کانر- دیویدسون، هوش معنوی سهرابی و ناصری، پرسشنامه خودکارآمدی عمومی ‌شرر و پرسشنامه خلاقیت عابدی توسط دو گروه آزمایش و کنترل تکمیل شد. جهت بررسی فرضیه‌های تحقیق، داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار «SPSS-19» مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان‌داد که آموزش هوش معنوی و خودکارآمدی، موجب ارتقای تاب‌آوری در نیروهای عملیاتی پلیس می‌شود.
نتیجه‌‌گیری: نتایج آزمون فرضیه‌های این پژوهش نشان داد که بین دو گروه آزمایشی و کنترل در این مطالعه، پس از اجرای برنامه آموزشی و انجام مداخلات روان‌شناختی، تفاوت معناداری در زمینه برخورداری از ویژگی تاب‌آوری روان‌شناختی وجود دارد که این تفاوت را می‌توان متأثر از مداخلات آموزشی انجام‌شده و شرکت اعضای گروه آزمایشی در کارگاه‌های روان‌شناختی هوش معنوی، خودکارآمدی، دانست.

کلیدواژه‌ها


- اسلامی، سید حسن (1383). اعتماد به نفس. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی. ص 26.
- آزاد مرزآبادی، اسفندیار و حمید طرخورانی (1386). بررسی ارتباط بین استرس‌های شغلی و رضایتمندی شغلی کارکنان، مجله علوم رفتاری (1)، صفحات. 129-121.
- بشارت، محمدعلی (1384). مقاله بررسی رابطه کمال‌گرایی و موفقیت ورزشی. حرکت. 2(3). 65-51.
- پاشا شریفی، حسن (1383). مقاله رابطه خلاقیت و ویژگی‌های تشخیصی دانش آموزان دبیرستان‌های تهران، فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، شماره 7، سال سوم.
- پوراسدی (1391). عوامل مرتبط با استرس برون‌سازمانی پلیس (تأکید بر مؤلفه‌های اجتماعی)، فصلنامه مطالعات امنیتی اجتماعی، شماره 31.
- تورنس، ایپال (1974). آزمونتفکرخلاقتورنسفرمبتصویری. ترجمه علیرضا پیرخائفی. تهران: مؤسسه تحقیقات علوم رفتاری، شناختی سینا.
- ثابت حسین، فریده (1386). تعیین اثربخشی آموزش صبر بر اضطراب، افسردگی و شادکامی. رساله دکتری. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
- حبیبی، آرش؛ ایزدیار، صدیقه و اعظم سرافرازی (1393). تصمیم‌گیری چندمعیاره فازی، انتشارات کتیبه گیل.
- دادفر، صدیف (1392). اثربخشیآموزشحلمسئله‌یاجتماعیبرخودکنترلی،خودکارآمدی، تکانشوریدانش آموزاندارایاستعداداعتیاد. پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل.
- راس، رندال و الیزابـت آلتمایر، اسـترس شـغلی، ترجمـه غلامرضـا خواجـه پـور (1385). تهران: انتشارات بازتاب، چاپ اول.
- رضایی، شادی؛ حسینی، محمـدعلی و مسـعود فلاحـی خشـکناب (1385). تأثیر آموزش مهارت‌های ارتباطی بر میـزان اسـترس شـغلی کارکنان پرسـتاری شـاغل در مراکـز توان‌بخشی شهرستان‌های ری، تهران و شمیرانات در سال1382، مجلـه دانشـکده پزشـکی دانشـگاه علـوم پزشکی تهران، دوره 64، شماره 1. صفحات 26-21.
- رنجبر، فرخ حق؛ کاکاوند، علیرضا؛ برجعلی، احمد و حامد برماس (1390). مقاله تاب‌آوری و کیفیت زندگی مادران دارای فرزندان کم‌توان ذهنی، بهار، دوره 1.
- زارع، حسین؛ پیرخائفی، علیرضا و داود مبینی (1389). مقاله بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های حل مسئله بر ارتقاء خلاقیت مهندسین با توجه به سنخ شخصیتی آنان، فصلنامهتازه‌هایروان‌شناسیصنعتی/سازمانی، سال اول. شماره سوم، صص56-49.
 
- سهرابی، فرامرز و اسماعیل ناصری (1392). هوش معنوی و مقیاس‌های سنجش آن، تهران: انتشارات آوای نور، ص 337-331.
- محمدی، مسعود (1384). بررسیعواملمؤثربرتاب‌آوریدرافراددرمعرضخطرسوءمصرفمواد. پایان‌نامه‌ی دکتری، دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی.
- Asmundson, G. J. & Stapleton, J. A. (2008). Associations between dimensions of anxiety sensitivity and PTSD symptom clusters in active-duty police officers. Cognitive Behavior Therapy, 37(2), 66-75. doi:10. 1080/16506070801969005.
- Bandura, A. (1982). Self-efficacy mechanism in human agency. American Psychologist, 37(2), 122–147.
- Bandura, A. Cioffi, D. Taylor, C. B. and Brouillard, M. E. (1988). Perceived self-efficacy in coping with cognitive stressors and opioid activation. Journal of Personality and Social Psychology, 55(3), 479–488
- Benson, P. L. & Leffert, N. (1998). Developmental Assets: Measurement and Prediction of Risk Behaviors among Adolescents. Journal of Applied Developmental Science, 2(4),209-230.
- Bonanno, G. A. Rennicke, C. & Dekel, S. (2005). Self-enhancement among highexposure survivors of the September 11th terrorist attack: Resilience or social maladjustment? Journal of Personality and Social Psychology, 88, 984–998.
- Bonanno, G. A. Wortman, C. B. & Nesse, R. M. (2004). Prospective patterns of resilience and maladjustment during widowhood. Psychology and Aging, 19, 260-271.
- Bonanno, G.A. Moskowitz, J. T. Papa, A. & Folkman, S. (2005). Resilience to loss in bereaved spouses, bereaved parents, and bereaved gay men. Journal of Personality and Social Psychology, 88, 827-843.
- Connor, K. M. & Davidson, J. R. T. (2003). Development of a new resilience scale: The Connor-Davidson resilience scale (CD-RISC). Depression and Anxiety, 18(2), 76–82. doi:10. 1002/da. 10113.
- Curtis, J. W. & Cicchetti, D. (2003). Moving research on resilience into the 21st century: Theoretical and methodological considerations in examining the biological contributions to resilience. Development and Psychopathology, 15, 773-810.
- Duerr M. (2008). The use of meditation and Mindfulness practices of support Military care providers: A prospectus. V2, 28-39.
- Dumont, M. & Provost, M. A. (1999). Resilience in adolescents: Protective role of social support, coping strategies, self-esteem, and social activities on experience of stress and depression. Journal of Youth and Adolescence, 28, 343-363.
- Emmons, R.A. (2000). Is Spirituality an Intelligence: Motivation, Cognition and the Psychology of Ultimate Concern. The International Journal for the Psychology of Religion, 10(1), 3-26.320.
- Emmons, R.A. (2000a). Spirituality and Intelligence: Problems ans Prospects. The International Journal for the Psychology of Religion, 10(1), 57-64.
- Flores, K. E. Cicchetti, D. & Rogosch, F. A. (2005). Predictors of resilience in maltreated and nonmaltreated Latino children. Developmental Psychology, 41, 338-351.
- Gardner, H. (2010). Intelligence reframed. Multiple intelligences for the 21st century. New York: Basic Books.
- Garmezy, N, & Masten,A. S. (1991). The protective role of competence indicators in children 1-1atrisk. In E. M. Cummings, A. L. Greene, & K. H Karraker (Eds. ), life span developmental psychology :perspectives on stress and coping.
- Garmezy, N. (1991). Resiliency and vulnerability to adverse developmental outcomes associated with poverty. American Behavioral Scientist, 34, 416-430.
- Garmezy, N. Masten, A. S. & Tellegen, A. (1984). The study of stress and competence in children: A building block for developmental psychopathology. Child Development, 55, 97-111.
- Howard, D. E. (1996). Searching for resilience among African-American youth exposed to community violence: Theoretical issues. Journal of Adolescent Health, 18, 254-262.
- Luthar, S. S. (1991). Vulnerability and resilience: a study of high-risk adolescents. Child Development, 62, 600-616.
- Luthar, S. S. & Cicchetti, D. (2000). The construct of resilience: Implications for interventions and social policies. Development and Psychopathology, 12, 857- 885.
- Luthar, S. S. Cicchetti,D. & Becker, B. (2000). The construct of resilience: A critical evaluation and guidelines for future work. Child Development, 71, 543-562.
- Masten, A. S. (2001). Ordinary magic: Resilience processes in development. American Psychology,56, 227-238.
- Masten, A. S. Best, k. M. &Garmzy, N. (1990). Resilience and development: contributions from the study of children who overcome adversity. Development and Psychopathology, 2, 425-444.
- Masten, A. S. Garmezy, N. Tellegen, A. Pellegrini, D. S. Larkin, K. & Larsen, A. (1988). Competence and stress in schoolchildren: The moderating effects of individual and family qualities. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 29, 745-764.
- Richardson, G. E. (2002). The metatheory of resilience and resiliency. Journal of Clinical Psychology, 58, 307-321.
- Rutter, M. (1979). Maternal deprivation, 1972 – 1978: New findings, new concepts, new approaches. Child Development, 20, 283-305.
- Rutter, M. (1985). Resilience in the face of adversity—Protective factors and resistance to psychiatric-disorder. British Journal of Psychiatry, 147, 598–611.
- Rutter, M. (1985). Resilience in the face of adversity—Protective factors and resistance to psychiatric-disorder. British Journal of Psychiatry, 147, 598–611.
- Rutter, M. (1990). Competence under stress: Risk and protective factors. In J. Rolf, A. S. Masten, D. Cicchetti, K. H. Nuechterlein, & S. Weintraub (Eds.), Risk and protective factors in the development of psychopathology (pp. 181-214). New York: Cambridge University Press.
- Simonton, D. K. (1999). Creativity as blind variation and selective retention: Is the creative process Darwinian? Psychological Inquiry,10, 309- 328.
- Sinetar, M.(2000). Spiritual intelligence: What we can learn from the rarely awakening child. New york: orbis books.
- Stevens, B.(1996). What about spiritual intelligence? St. Marks review, 167, 19-22.
- Strenberg, Robert J. (2006). The Nature of Creativity. Creativity Journal Research, 18(1), 87–98.
- Tiet, Q. Q. Bird, H. R. Davies, M. Hoven, C. Cohen, P. Jensen, P. S. Goodman, S. (1998). Adverse life events and resilience. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 37, 1191- 1200.
- Walker, R. J. (1996). Resilient reintegration of adult children of perceived alcoholic parents. Unpublished doctoral dissertation, University of Utah.
- Waller, M. (2000). Resilience in the eco systemic context: Evolution of the concept. American Journal of Orthopsyiatry. 71(3), 290-297
- Werner, E. E. (1982). Vulnerable but not invincible: A longitudinal study of resilient children and youth. New York: McGraw-Hill.
- Werner. E. E. Smith, R. S. (1992). Overcoming the odds: High-risk children from birth to adulthood. NY: Cornell University Press Ithaca.
- Zimmerman, F. H. M. D. Cardiovascular Disease and Risk Factors in Law Enforcement Personnel: A Comprehensive Review. Cardiology in Review July/August, 2012. 20(4): p. 159-166.
- Zuhar, Danah & Marshall, I. (2000). SQ: Spiritual Intelligence, the ultimate intelligence. London: Bloomsbury.