بررسی جایگاه معتمدان طایفه ای، در مدیریت محلی (با تأکید بر نزاع های جمعی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

زمینه و هدف: امروزه امنیت پایدار، محوری‌ترین رکن زندگی و پیشرفت در هر منطقه است. جنوب کرمان یکی از حوضه‌ های جغرافیایی ایران است که از جنبه‌ های متفاوتی در معرض ناامنی قرار دارد. در دهه‌های گذشته تغییراتی در شکل و نوع درگیری و ناامنی و بالطبع مدیریت امنیت منطقه رخ داد که یکی از نتایج آن، تضعیف جایگاه بزرگان محلی در مدیریت امور امنیتی است. هدف تحقیق حاضر، بررسی جایگاه معتمدان محلی در امور امنیتی منطقه جنوب کرمان می‌باشد.
روش‌شناسی: نوع تحقیق، توصیفی- تحلیلی بوده و روش‌ جمع‌آوری داده‌ها، میدانی با ابزار پرسشنامه و مصاحبه است. جامعه نمونه، افراد صاحب‌نظر محلی بوده و حجم نمونه 30 نفر می‌باشد. تحلیل داده‌ ها با استفاده از تحلیل Q و T-test در محیط SPSS انجام شد.
یافته‌ها: یافته‌های حاصل از مصاحبه نشان داد؛ از نظر افراد آگاه و صاحب‌نظر دولتی و محلی، تقویت جایگاه معتمدان محلی در مدیریت امنیت منطقه ضروری است. طبق نتایج تحلیل Q، پاسخ‌گویان در سه گروه موافقان افراطی نظام معتمدی، موافقان منطقی و میانه‌رو نظام معتمدی و نوگرایان مخالف نظام معتمدی قرار ‌گرفتند. گروه غالب، افراد با نگرش منطقی بودند و از نظر آن‌ها، نظام معتمدی همکاری برای نهادهای دولتی است. یافته‌ های آزمون T نیز تصورات و ادراکات جامعه نمونه را در زمینه تأمین امنیت منطقه نشان داد. طبق نتایج حاصل، امتیاز عباراتی که طرز تفکر افراد موافق میانه‌ رو را نشان می‌دهند، بالاتر از حد متوسط است.
نتیجه‌ گیری: بر اساس یافته‌های اسنادی و میدانی، نتیجه گرفتیم: احیای نقش معتمدان، بهترین رویکرد مدیریت ناامنی‌های ناشی از درگیری‌های جمعی در منطقه جنوب کرمان است؛ به شرطی که معتمدان در تعامل با نهادهای دولتی عمل کنند و همچنین از ویژگی‌هایی چون رعایت عدالت، وجه و اعتبار مطلوب نزد مردم و مردم‌داری، آشنایی با مسائل مردم و توانمندی و استقلال اقتصادی برخوردار باشند. در شرایط فعلی جایگاه معتمدان نزد مردم پذیرفتنی و مطلوب است.

کلیدواژه‌ها


-           احمدی­پور، زهرا؛ حیدری موصلو، طهمورث و طیبه حیدری موصلو (1389)، تحلیل قومیت و هویت قومی در ایران؛ جهت امنیت پایدار، فصلنامة علمی- پژوهشی انتظام اجتماعی، سال دوم، شمارة اول، صص 56-36.
-                     آرون، ریمون (1387)، مراحل اساسی سیر اندیشه در جامعه­شناسی، ترجمه باقر پرهام، تهران: انتشارات علمی- فرهنگی، چاپ 9.
-           تقوی­نسب، مجتبی (1386)، بررسی عوامل داخلی مؤثر بر هویت قومی و ملی در میان اعراب شهرستان اهواز، پایان­نامه کارشناسی ارشد جامعه­شناسی، شیراز: دانشگاه شیراز، بخش جامعه­شناسی و برنامه­­ریزی.
-           چلبی، مسعود و محمدعبداللهی (1372)،طرح تحقیقی توصیف و تبیین نزاع­های جمعی در لرستان،لرستان:دفتراموراجتماعیاستانداریلرستان.
-           حیدری،محمد؛اسلام­پناه،نورعلى و علمدارلشکری(1386)، عواملمرتبطبامدیریتانتظامینزاع­هایدسته­جمعی مسلحانهدرشهرستانکهگیلویه،فصلنامه مطالعات مدیریت انتظامى،سال2،شمارة4، صص 500-489.
- خوش‌گویان فرد، علیرضا (1386)، روش‌شناسی کیو، مرکز تحقیقات صدا و سیمای ج. ا. ایران، تهران: چاپ اول.
-                     ذکایی، محمدسعید (1391)، جرم­شناسی فرهنگی و جوانان، جامعه­شناسی ایران، دوره 13، ش 1 و 2.
-                     رابرتسون،یان(1372)، درآمدی بر جامعه،ترجمةحسینبهروان، مشهد: انتشاراتآستانقدسرضوی.
-           ربانی، رسول؛ عباس­زاده، محمد و جواد نظری (1388)، بررسی عوامل اجتماعی- فرهنگی مؤثر بر گرایش به نزاع­های دسته جمعی در استان ایلام، فصلنامة انتظام اجتماعی،سالاول،شمارهسوم، صص 124-104.
-                     رنجبر، م. (1384)، معرفی و نقد کتاب: نظریه­های ناسیونالیسم، فصلنامه مطالعات ملی، سال ششم، ش 4، صص 166-153.
-           سام­آرام، عزت‌الله (1388)، بررسی رابطه سلامت اجتماعی و امنیت اجتماعی با تأکید بر رهیافت پلیس جامعه‌محور، مجله انتظام اجتماعی، سال اول، شماره اول، صص 28- 10.
-           غفاری نسب، اسفندیار و علی‌اصغر مقدسی (1383)، مدرنیته، بازاندیشی و تغییر نظام ارزشی در طایفه دهدار، مجله انسان­شناسی، شماره 5، صص 169تا 196.
-                     ﻓﺮﺟﺎﺩ، مجتبی (1369)، روان‌شناسی ﻭ جامعه‌شناسی ﺟﻨﺎﻳﻲ. ﺗﻬﺮﺍﻥ: ﻧﺸﺮ ﻫﻤﺮﺍﻩ، ﭼﺎپ ﺍﻭﻝ.
-                     قاسمی، م. (1381)، درآمدی بر پیدایش مسائل قومی در جهان سوم، مطالعات راهبردی، سال 5، ش 1، صص 134-123.
-           میرفردی، اصغر (1390)، تحلیل جامعه­شناختی بر سیر دگرگونی در نقش معتمدان در پیشگیری­ و مهار نزاع‌های جمعی در ایران، دفتر تحقیقات کاربردی نیروی انتظامی استان کهکیلویه و بویراحمد، انتشارات زیتون سبز.
-           نظری (1386)، تبیینجامعه‌شناختیمیزانگرایشبهنزاعجمعیدراستان ایلام، فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی،سالسوم،شماره 10.
-           نواح، علیرضا؛ قیصری، نورالله و سیدمجتبی تقوی­نسب (1389)، آسیب­شناسی مسائل قومی در ایران: عرب­های ساکن اهواز، فصلنامه تحقیقات فرهنگی، ش 3، صص 71-47.
-           وروایی، اکبر و سروش بهربر (1388)، اثربخشی الگوهای پلیس سنتی و نوین در پیشگیری از جرم، مجله انتظام اجتماعی، سال اول، شماره اول، 130-112.
-  AishaK. G, Nazand.B, GillHague (2012), Honor -based violence in Kurdish communities Women's Studies International Forum, n35, University of Roehampton, London, United Kingdom.
-  Arce. A, and long. N. (2000), “reconfiguring modernity and development from an anthropological perspective”, London and New York: Rout ledge press.
-  Comaroff, J. (1993). Modernity and its malcontents, ritual and power in post colonial Africa, Chicago: university press.
-  Dennis, K. (1988), Q Methodology: new perspectives on estimating reliability and validity. INO.L. Strickland & C.F. Newyork: Spring, (pp 409- 419).
-  Doob C B.1988. Sociology: An Introduction, New York: Longman, Ed.
-  Florian duenckmann (2010), the village in the mind: applying Q-methodolology to re-constructing constructions of rurality, department of geography, university of Bayreuth, Germany. Journal of rural study, pp 284–295.
-  Jeffrey B. Nugent, Nicholas Sanchez (1999), the local variability of rainfall and tribal institutions: in Sudan, journal of economic behavior & organization, v 39, 263–291.
-  John Barry, John Proops (1999), Seeking sustainability discourses with Q methodology, Ecological Economics 28, pp 337–345.
-  K.S. Mohindra. D. Narayanac, S.S. Anushreedha, Slim Haddadb(2011). Alcohol use and its consequences in South India: Views from a marginalized, tribal population, Drug and alcohol Dependence117, 70– 73.
-  McKeon, B.F. an d Tomas. D. (1988), Q Methodology, Sage publication, Inc.
-  Moore Christopher (1996), The mediation process: practical strategies for resolving conflict, 2 nd ed, san francisco: Jossey- Bass publication.
-  Purabi Bose(2012), Individual tenure rights,citizenship, andconflicts: Outcomes from tribal India’s forest governance, Forest policy and economics, pp1-9.
-  Rutterm, M. Giller, H. and Hagell, a. (1998) m, anti-social behavior by young people, Cambridge: university press.