موانع و راهکارهای پیشگیری انتظامی از جرایم هرزه نگاری در فضای سایبر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

پژوهشگاه علوم انتظامی

چکیده

زمینه و هدف:جرایم هرزه نگاری یکی از جرایم شایع در  فضای سایبر است. یکی از وظایف پلیس در جامعه پیشگیری از این نوع جرایم در جامعه می باشد اما در عمل این پیشگیری انتظامی با موانعی روبرو شده است. هدف از این پژوهش شناسایی موانع و راهکارهای پیشگیری انتظامی از جرایم هرزه نگاری در فضای سایبر است.
روش‌شناسی:این تحقیق از نظر هدف کاربردی است از نظر ماهیت در زمره تحقیقات تحلیلی و روش تحقیق آن کیفی است. جامعه آماری تحقیق شامل20 نفراز مدیران و خبرگان حوزه فضای سایبر و روش نمونه‌گیری هدفمند می‌باشد. برای گردآوری اطلاعات از مصاحبه استفاده و روایی یافته‌ها از طریق نظر سایرخبرگان(تکنیک تثلیث) و پایایی با هدایت دقیق جریان مصاحبه، تفسیر مصاحبه‌های همگرا و نظر خبرگان انجام پذیرفته است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مضمون و از نرم افزار مکس کیودا بهره برداری گردید.
یافته‌ها:یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد موانع پیشگیری انتظامی از جرایم هرزه نگاری در فضای سایبر دارای موانع سلبی می باشد که این موانع از چهار مضمون چالش قضایی، چالش قانونی، چالش اجرایی و چالش منابع و امکانات و در مجموع از34مضمون سازمان دهنده تشکیل شده است و راهکارهای ایجابی رفع آن نیز از چهار مضمون رفع موانع قانونی،ایجاد بسترهای قضایی،توانمند سازی اجرایی و تخصیص منابع و امکانات تشکیل و که آنها نیز در مجموع از 30مضمون سازمان دهنده تشکیل شده است
نتیجه گیری:در صورتیکه بسترهای قانونی و قضایی لازم برای پلیس فراهم گردد و امکانات و منابع لازم تامین و موانع اجرایی پلیس کاهش یابد امکان موفقیت پلیس در پیشگیری از جرایم هرزه نگاری بسیار زیاد خواهد بود با این وصف این بسترها عمومأ خارج از حیطه اختیارات پلیس بوده ودر اختیار قوای سه گانه می باشد بنابراین موفقیت پلیس برای پیشگیری از این جرم در فضای سایبر تا حدود زیادی مستلزم هماهنگی و همکاری مراکز برون سازمانی درسطح کلان و  ودر حوزه داخلی رفع موانع درون سازمانی می باشد.

کلیدواژه‌ها


-     ابراهیمی، محسن (1393). هرزه‌نگاری، فرهنگ و جرم‌شناسی. تهران: فرهانه.
-     ابوذری، مهرنوش (1392). جرم‎شناسی جرائم سایبری. تهران: نشر میزان.
-     احمدی، حبیب (1384). جامعه‌شناسی انحرافات. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها.
-     بیابانی، غلامحسین و هادیانفر، سیدکمال (1384). فرهنگ توصیفی علوم‌جنایی. تهران: انتشارات مرکز تحقیقات کاربردی کشف جرایم و امنیت معاونت آگاهی ناجا.
-     بهره‌مند، حمید؛ کوره پز، محمدحسین و سلیمی، احسان (1393). راهبردهای وضعی پیشگیری از جرایم سایبری. آموزه‌های حقوق کیفری، 11(7)، صص 176-147. قابل بازیابی از:
https://cld.razavi.ac.ir/article_770_072fda4f8b59cfc58218e43c66d93cf5.pdf
-     پرویزی، رضا و غلامی، علیرضا (1382). پی‌جویی جرائم رایانه‌ای. چاپ اول، معاونت آگاهی ناجا.
-     پیکا، ژرژ (1390). جرم‌شناسی. ترجمه علی حسین نجفی ابرندآبادی، تهران: نشر میزان.
-     تامپسون، جان بروکشایر (1379). رسانه‌ها و نوگرایی؛ نظریه اجتماعی درباره رسانه‌ها. ترجمه کسمایی ایثاری، تهران: موسسه ایران.
-     جواهری، غلامرضا؛ اسماعیلی، مهدی و حاجی تبار، فیروز (1399). هرزه‌نگاری سایبری از مبانی نظری تا الگوهای واکنش کیفری. پژوهش حقوق کیفری، 7(30)، صص200-173. قابل بازیابی از:
https://jclr.atu.ac.ir/article_11168_218e89ecf2a38229c3538c1bb639a819.pdf
-     حافظی، سعید (1383). جرایم سایبر. چاپ اول، تهران: انتشارات دبیرخانه شورای عـالی اطـلاع‌رسـانی.
-     خانعلی‌پور واجارگاه، سکینه (1390). پیشگیری فنی از جرم. تهران: میزان.
-     داودی، ابراهیم (1399). موانع اساسی پیشگیری از جرائم سایبر. پژوهش‌نامه نظم و امنیت انتظامی،12(46)، صص53-82. قابل بازیابی از:
http://journals.police.ir/article_91839_6f1b4869d28d53acc5aa049fabf7f1cf.pdf
-     دوران، بهزاد (1386). هویت اجتماعی و فضای سایبرنتیک. چاپ اول، تهران: انتشارات پژوهشـگاه فرهنگ، هنرو ارتباطات.
-     رجبی‌پور، محمود (1383). درآمدی بر پیشگیری مقتدرانه پلیس از جرم. فصلنامه دانش انتظامی، 6(2)، صص30-14. قابل بازیابی از:
http://ensani.ir/file/download/article/20110105151835
-     زهروی، رضا و احمدزاده، رسول (1395). تن‌نمایی زنان در فضای مجازی. با نگاهی به آموزه‌های فقه امامیه و حقوق ایران، مطالعات راهبردی زنان، 18(70)، صص 230-197. قابل بازیابی از:
http://ensani.ir/file/download/article/20161206152756-9626-122.pdf
-     سلیمی، علی و داوری، محمد (1380). جامعه‌شناسی کجروی. پژوهشکده حوزه و دانشگاه، قم.
-     سند راهبردی دفاع سایبری (1394). سازمان پدافند غیر عامل.
-     شعبانی داریانی، داود (1381). جدیدترین اطلاعات از دنیای سایبرنتیک. تهران: انتشارات دلهام-دلیر
-     طهماسبی، جواد و شاهمرادی، خیرالله (1396). چالش‌ها و خلأهای موجود در فرایند رسیدگی به جرایم سایبری. مجله حقوقی دادگستری، 82(104)، صص 121-95. قابل بازیابی از:
http://ensani.ir/file/download/article/1572946149-9511-104-4.pdf
-     عباچی، مریم (1387). مبانی و مقدمات تدوین برنامة ملی پیشگیری از جرم در ایران. فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم، 3(9)، صص 72-33. قابل بازیابی از:
http://cps.jrl.police.ir/article_13466_1accd3840b0c919d9a98653667ac6223.pdf
-     غفاری چراتی، صالح؛ هادی تبار، هادی و قدسی، سید ابراهیم (1397). هرزه‌نگاری رایانه‌ای از علت‌شناسی تا پیشگیری. دوفصلنامه علمی‌ ترویجی حقوق بشر اسلامی، 7(15)، صص125-99. قابل بازیابی از:
http://ensani.ir/file/download/article/1608551572-9840-15-5.pdf
-     قانون مجازات اسلامی (1392). پژوهشکده شورای نگهبان.
-     کتانجی، الناز و پورقهرمانی، بابک (1398). سیاست‌های نمادین معاهده جرایم سایبری شورای اروپا. فصلنامه مطالعات بین‌المللی، 16(2)، صص47-31. قابل بازیابی از:
http://www.isjq.ir/article_99238_dabc53cf1b55da6d92008c8efad79428.pdf
-     موسوی، سید جعفر و حبیب زاده، اصحاب (1398). شبکه پیام‌رسان تلگرام و امنیت اخلاقی. فصلنامه پژوهش‌های اطلاعاتی و جنایی، 14(56)، صص 78-53. قابل بازیابی از:
https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?ID=535396
-     میرزایی، مریم (1397). بررسی جرایم منافی عفت سایبری در حقوق انگلستان. فصلنامه الکترونیکی پژوهش‌های حقوقی، 1(3)، صص250-229. قابل بازیابی از:
http://ensani.ir/file/download/article/1544262645-10143-3-12.pdf
-     نادرپور، محمدرضا (1391). بررسی علل رفتارهای خشونت­آمیز جوانان شهر بندرعباس (چاقوکشی) با تأکید بر پیشگیری انتظامی. دفتر تحقیقات کاربردی استان هرمزگان. قابل بازیابی از:
http://journals.police.ir/article_91415.html
-     نظری منظم، مهدی؛ مجیدی، عبدالله؛ هندیانی، عبدالله و وفادار، حسین(1398). بررسی عوامل مؤثر بر جرم‌یابی کلاهبرداری در  فضای مجازی. فصلنامه پژوهش‌های دانش انتظامی، 21(2)، صص245-217. قابل بازیابی از:
http://ensani.ir/fa/article/414101
-     نگهی، مرجان (1391). مقابله با هرزه‌نگاری کودکان. بررسی تطبیقی اسناد بین‌المللی و قوانین کیفری ایران، پژوهش نامه حقوق کیفری، 3(2)، صص160-135. قابل بازیابی از:
http://ensani.ir/fa/article/331612
-     Christianto, H.(2020). Measuring cyber pornography based on Indonesian living law: Astudy of current lawfinding method.International Journal of Law,Crime and Justice, 60,1-12. Retrieved from:
http://repository.ubaya.ac.id/id/eprint/37166
-     Hindelage,M.(1978).victim of personal Crime:An Empirical for a Theory  of personal victimization cambridge M A:Alinger: United States of America. Retrieved from:
https://www.ojp.gov/library
-     Horsman, G.(2018). Combatting those who intentionally access images depicting child sexual abuse on the Internet: A call for a new offence in England and Wales. Computer Law & Security Review, 34(1), 111-124. Retrieved from:
https://doi.org/10.1016/j.clsr.2017.05.017
-     Interpol Recommendation on offences against minors.(1995)Interpol 61, General Assembly, , available at http:// www.interpol.int/public/THB, 12/12/2010. Retrieved from:
https://www.interpol.int/en/News-and-Events/News/2016/INTERPOL
-     -Martin, J., & Alaggia, R. (2013). Sexual abuse images in cyberspace: Expanding the ecology of the child. Journal of child sexual abuse, 22(4), 398-415. Retrieved from:
https://doi.org/10.1080/10538712.2013.781091
-     Terkel, D. J. (1996). Coordination and Citizen Participation, Social Service  leidner, Social Service Review Volume 54, Mar, 54(1) , 13-30 . Retrieved from:
https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/643801
-     Varshney ,S, & Dheeraj, M & Ipsita, J&Orijit B&Shagun, S .(2020) Cyber Crime Awareness and Corresponding Countermeasures، International Conference onInnovative Computing and Communication، Delhi110053,India, 1-8. Retrieved from:
https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3601807
-     Wynn, E&  james, k.(1998).Hyperbole over Cyberspace: Self-Presentation and Social Boundaries in Internet Home Pages and Discourse، Oregon Graduate Institute of Science & Technology، West Linn, Oregon, USA ,297-327. Retrieved from:
DOI: 10.1080/019722497129043 ·:
-     poullet Y. (2011) e-Youth before its judges – Legal protection of minors in cyberspace،
-     Computer Law & Security Review, Volume 27, Issue 1, February,27(1), 6-20. Retrieved from:
https://doi.org/10.1016/j.clsr.2010.11.011