تحلیل رابطه جامعه شناختی عوامل موثر بر قانون‌گریزی (مورد مطالعه:جوانان 20 تا 34ساله مناطق شهر مشهد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری جامعه شناسی(مسائل اجتماعی ایران). مدرس دانشگاه علمی و کاربردی نیروی انتظامی،مشهد،ایران.

2 عضو هیئت علمی دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران.

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات،تهران،ایران.

چکیده

زمینه و هدف: قانون‌گریزی به عنوان یک مسئله اجتماعی  نظم  را  مختل می‌کند.این پدیده ناشی از کاهش زمینه‌های اجتماعی در جامعه سبب تضعیف همبستگی،کم‌رنگ شدن انسجام و بی اعتمادی می‌گردد.هدف پژوهش حاضر، تحلیل رابطه جامعه شناختی عوامل موثر بر قانون‌گریزی است.
 روش: تحقیق حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت توصیفی- تحلیلی از نوع پیمایشی است. جامعه آماری جوانان 20 تا 34 ساله مناطق شهر مشهد می‌باشد که براساس فرمول کوکران به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی ساده 500 نفر انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه محقق ساخته استفاده شده است. برای روایی سوال های مربوط به متغیر ها از روایی همگرا (0/488) و برای بررسی پایایی از آلفای کرونباخ (0/764) استفاده شده و مورد تایید قرار گرفت. داده‌ها توسط آمار توصیفی و آزمون های آماری اسپیرمن و رگرسیون با استفاده از نرم‌افزار Spss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته‌ها: حاکی است که میانگین قانون‌گریزی متوسط روبه بالا بدست آمده است. بیش از نیمی از پاسخگویان از میانگین متوسط روبه پایین سرمایه اجتماعی و فرهنگی برخوردار بوده‌اند .در حوزه ابعاد اعتقادی، معرفتی، مناسکی و عواطف  دینی بالای 50 درصد پاسخگویان ضعیف بوده‌اند. بیش از نیمی از جوانان در جامعه از فقر و ابعاد آن بهره برده‌اند.با استناد به آزمون اسپیرمن در سطح معناداری (0/05≥p)،ضرایب همبستگی نشان از این دارد که فقر(0/512)، دین داری(0/505)، سرمایه فرهنگی(0/489)،سرمایه اجتماعی(0/486)، رابطه نسبتاً مستقیم و متوسطی با قانون گریزی دارند. نتایج بتای رگرسیون نشان دادکه، سرمایه اجتماعی(0/151)،سرمایه فرهنگی(0/146)،فقر(0/120) و دین داری(0/113) با سطح خطای 0/01 در حدود 52درصد از تغییرات قانون گریزی را تبیین می نمایند.
نتیجه‌گیری: با افزایش اعتماد تعمیم یافته، مشارکت مدنی و پیوند و ارتباط با شهروندان در سطح جامعه، ارتقای آگاهی و بینش افراد نسبت به پیامدهای قانون‌گریزی، تقویت مؤلفه‌های دین‌داری در سطح زندگی و کاهش ابعاد فقر در سطح زندگی مردم می‌توان جلوی رفتارهای منحرفانه قانون‌شکنی را کنترل و کاهش داد.  
 

کلیدواژه‌ها