طراحی مدل بومی سرمایه اجتماعی برای پیشگیری از جرائم سایبری"پژوهشی کیفی براساس نظریه زمینه ای"

نوع مقاله : مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی حقوق کیفری و جرم شناسی دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی مراغه، ایران.

2 دانشیار دانشگاه ازاد اسلامی،گروه حقوق کیفری وجرم شناسی،مراغه،ایران.

3 دانشیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: به موازات پیدایش و گسترش فناوری های نوین در زندگی روز مره، جوامع شاهد ظهور نسل جدیدی از جرائم، بزه کاران و بزه دیدگان هستند و در این راستا تامین امنیت شهروندان با ارتقاء سرمایه اجتماعی از اهمیت بسزایی برخوردار است. هدف در این پژوهش طراحی مدل بومی سرمایه اجتماعی برای پیشگیری از جرائم سایبری می باشد.
روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و به لحاظ روش، توصیفی و از نظر نوع مطالعه کیفی مبتنی بر گرندد تئوری است. جامعه آماری تحقیق شامل نخبگان حوزه آسیب شناسی فضای سایبری می باشد که با استفاده از نمونه گیری هدفمند و ضمن اشباع نظری، 44 نفر از متخصصان و بزهکاران سایبری انتخاب شد. از مصاحبه نیمه ساخته به عنوان ابزار گردآوری داده ها استفاده شده است و برای رسیدن به پایایی از اعتبار محتوا و از نقطه نظراتِ متخصصان و اساتید و برای روایی از مقایسه های تحلیلی استفاده شده است. در این پژوهش، داده ها در سه مرحله، کدگذاری باز، محوری و انتخابی تجزیه  و تحلیل می شود.
یافته ها: در این پژوهش 6 مؤلفه به عنوان شرایط علّی،  3 مؤلفه  به عنوان بسترساز زمینه ای،  3 مؤلفه به عنوان شرایط مداخله گر، 3 مؤلفه به عنوان پیامد، 5 مؤلفه به عنوان استراتژی  شناخته و بررسی گردید. در نهایت تدابیر خانواده محور، ایجاد نشاط ملی و رضایتمندی، شفافیت در عملکرد کارگزاران، درونی کردن باورهای دینی و... به عنوان سرمایه اجتماعی بومی مورد شناسایی می گیرد.
نتیجه گیری: نهادینه­ سازی اخلاق سایبری با تاکید بر تقویت سرمایه اجتماعی در قبال تحولات ساختاری آن به واسطه الگوی ایرانی- اسلامی بسیار مهم و با اهمیت می باشد.

کلیدواژه‌ها