مطالعۀ کیفی پیامدهای درمان اجباری اعتیاد

نوع مقاله : مستخرج از پایان نامه کارشناسی ارشد

نویسندگان

1 دانشیار گروه مددکاری اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی

2 کارشناسی ارشدمددکاری اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

چکیده

زمینه و هدف: به‌رغم اینکه هزینه‌های هنگفتی صرف درمان اجباری اعتیاد در کشور می‌شود، اما مطالعات کافی در خصوص اثربخشی و مفید بودن این طرح صورت نگرفته است؛ بنابراین این مطالعه با هدف شناسایی پیامدهای درمان اجباری اعتیاد انجام گرفته است.
روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و به لحاظ روش، اکتشافی و از نظـر نوع مطالعه از نوع تحقیقات کیفی اسـت. مشارکت‌کنندگان پژوهش حاضر مشتمل بر دو گروه متخصصان حوزۀ اعتیاد و افراد دارای تجربۀ درمان اجباری اعتیاد است. روش نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و تعداد افراد مورد مطالعه نیز بر اساس معیار اشباع اطلاعاتی، 22 نفر است. تکنیک مورد استفاده برای جمع‌آوری اطلاعات، «مصاحبه نیمه‌ساخت‌یافته» است و برای رسیدن به معیار قابلیت اعتماد پژوهش از تکنیک‌های اعتباریابی توسط مشارکت‌کنندگان، تکنیک ممیزی و حضور طولانی در میدان مطالعه و برای تحلیل داده‌ها از تحلیل مضمون بهره گرفته شد.
یافته‌ها: بعد از کدگذاری و تحلیل داده‌ها، شش مضمون اصلی و هجده مضمون فرعی استخراج شد. مضامین حاصل از کدگذاری داده‌ها عبارت‌اند از: «ضعف خودمدیریتی»، «انفعال و بی‌ارادگی»، «محرومیت و خلأ وجودی»، «درمان مقطعی و سطحی»، «نادیده گرفتن اصول اخلاقی و حرفه‌ای» و «تثبیت موقعیت ورشکسته».
نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که در درمان اجباری اعتیاد، پزشکی­ شدن درمان و درمان موقتی که بر مصرف دارو اتکا دارد، رجحان پیدا کرده است. بر این اساس، نظام درمان اعتیاد، نیازمند مجموعه‌ای از فعالیت‌های چندجانبه و سیستمی در سطوح مختلف سیاستی، مدیریتی، اجرایی و پرسنلی است که بتواند «انطباق‌پذیری» بیماران را به‌منظور بازپیوند اجتماعی و تأمین سلامت روانی و اجتماعی آن‌ها افزایش دهد.

کلیدواژه‌ها


  • بابایی، انسیه؛ رزاقی، نادر؛ نازک‌تبار، حسین؛ جلالی، زینب. (1396). بررسی اثربخشی برنامه‌های درمانی مرکز اقامتی اجباری بر رضایت از زندگی، تنظیم هیجانی و سلامت روان در افراد با اختلال سوءمصرف مواد. مجله مطالعات ناتوانی، 7 (14)، صص 6-1. قابل بازیابی از:https://b2n.ir/t58768
  • بختیاری، عباس. (1399). پیامدهای درمان اجباری اعتیاد، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد مددکاری اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی.
  • حاتم‌خانی، شیما؛ شیوا، افشین؛ رضا، اقدام‌پور؛ نوجوان، نصرت؛ قاسم‌پور، مهرو. (1397). بررسی الگوی مصرف موادمخدر در مراجعین به مرکز اجباری نگهداری و درمان و کاهش آسیب معتادین ارومیه در سال 1394، مجله علوم پزشکی مشهد،61 (3)،صص 1050-1060. قابل بازیابی از:https://b2n.ir/b56395
  • طباطبایی‌چهر، محبوبه؛ ابراهیمی‌ثانی، ابراهیم؛ مرتضوی، حامد. (1391). «اثربخشی روان‌درمانی گروهی شناختی - رفتاری در تغییر باورهای غیرمنطقی افراد معتاد»، علوم پزشکی خراسان شمالی،4(3)،صص 419-430. قابل بازیابی از:https://b2n.ir/s33517
  • مامی، شهرام؛ امیریان کامران. (1395). تأثیر درمان‌های شناختی - رفتاری بر درمان معتادان در ایران، به روش مرور سیستماتیک و متاآنالیز. مجله دانشگاه علوم پزشکی قم،۱۰(۱۲)،صص ۲۴-۳۴. قابل بازیابی از:https://b2n.ir/q05222
  • مطلق، معصومه؛ هادوی، حسین؛ اسدی، داود. (1389)، «بررسی عوامل مؤثر در پیشگیری از عود اعتیاد با تأکید بر رویکرد درمانی مرکز اجتماع درمان‌مدار شهرستان خمین (1389-1390). جامعه‌شناسی معاصر،2(4)،صص 96-81، قابل بازیابی از:https://b2n.ir/e28500
  • مغنی باشی منصوریه، امیر؛ فتحی، منصور؛ براتی سده، فرید و  اسلامیان، ایوب. (۱۳۹۰).  مرور سیستماتیک اثربخشی مداخلات درمان اجباری معتادان، فصلنامۀ علمی اعتیادپژوهی 11(42)،صص 160-141 قابل بازیابی از:https://b2n.ir/d52007
  • ملازاده، جواد و عاشوری، احمد. (1388). «بررسی اثربخشی درمان گروهی شناختی - رفتاری در پیشگیری از عود بهبود سلامت روانی افراد معتاد»، دانشور رفتار،16(34)،صص 12-1. قابل بازیابی از:https://b2n.ir/q05068
  • Boumparis, N, Karyotaki E, Schaub MP, Cuijpers P, Riper H. (2009). Internet interventions for adult illicit substance users: A meta-analysis. Addiction.
  • Carroll, K. M., Ball, S. A., Nich, C., O'Connor, P. G., Eagan, D. A., Frankforter, T. L., ... & Rounsaville, B. J. (2001). Targeting behavioral therapies to enhance naltrexone treatment of opioid dependence: efficacy of contingency management and significant other involvement. Archives of General psychiatry, 58(8), pp 755-761.Retrieved from:https://b2n.ir/j24093
  • Carroll KM, Nich C, Ball SA. (2005). Practice makes progress? Homework assignments and outcome in treatment of cocaine dependence. Journal of Consulting and Clinical Psychology.73 (4), pp749–755. Retrieved from:https://doi.org/10.1037/0022-006X.73.4.749
  • Dutra L, Stathopoulou G, Basden SL, Leyro TM. (2008). Powers MB, Otto MW. A meta-analytic review of psychosocial interventions for substance use disorders. American Journal of Psychiatry.165 (2), pp179–187. Retrieved from:https://doi.org/10.1176/appi.ajp.2007.06111851
  • Farabee, D., Prendergast, M., & Anglin, M. D. (1998). The effectiveness of coerced treatment for drug-abusing offenders. Federal Probation, 6, 62 (1), pp 3–10. Retrieved from:https://b2n.ir/e85683
  • Gerra, Gilbertoand Clark, Nicolas C. (2009). from coercion to cohesion: treating drug dependence through health care, not punishment. Vienna: United Nations Office on Drugs and Crime.
  • Israelsson, M & Gerdner, A. (2012). Compulsory Commitment to Care of Substance Misusers: International Trends during 25 Years, Eur Addict Res; 18 (6), pp 302–321. Retrieved from:https://www.karger.com/article/pdf/341716
  • Klag, S., O’Callghan, F., Creed, P. (2005). The Use of Legal Coercion in the Treatment of Substance Abusers: An Overview and Critical Analysis of Thirty Years of Research. Substance Use & Misuse, 40(12), pp1777–1795. Retrieved from:https://doi.org/10.1080/10826080500260891

Lunze., K., Lermet., O., Andreeva., V., Hariga., F. (2018). Compulsory treatment of drug use in Southeast Asian countries. The International Journal on Drug Policy, 59, pp10-15. Retrieved from:https://doi.org/10.1016/j.drugpo.2018.06.009

  • Magill M, Ray LA. (2009). Cognitive-behavioural treatment with adult alcohol and illicit drug users: a meta-analysis of randomized controlled trials. J Stud Alcohol Drugs. 70(4), pp516-27. Retrieved from:https://doi.org/10.15288/jsad.2009.70.516
  • Miller NS, Flaherty JA. (2000). Effectiveness of coerced addiction treatment (alternative consequences): a review of the clinical research. J Subst Abuse Treat.18, (1) pp9-16. Retrieved from:https://doi.org/10.1016/S0740-5472(99)00073-2
  • Opsal, A., Kristensen, Ø. & Clausen, T. (2019). Readiness to change among involuntarily and voluntarily admitted patients with substance use disorders. Subst Abuse Treat Prev Policy 14(47). Retrieved from:https://b2n.ir/q80153
  • Perron, B. E., & Bright, C. L. (2008). The Influence of Legal Coercion on Dropout from Substance Abuse Treatment: Results from a National Survey. Drug and Alcohol Dependence, 92 (1-3) pp 123–131. Retrieved from:https://doi.org/10.1016/j.drugalcdep.2007.07.011
  • Riper, H., Blankers, M., Hadiwijaya, H., Cunningham, J., Clarke, S., Wiers, R., ... & Cuijpers, P. (2014). Effectiveness of guided and unguided low-intensity internet interventions for adult alcohol misuse: a meta-analysis. PloS one, 9(6), e99912. Retrieved from:https://doi.org/10.1371/journal.pone.0099912
  • Rooke S, Thorsteinsson E, Karpin A, Copeland J, Allsop D. (2010). Computer-delivered interventions for alcohol and tobacco use: a meta-analysis. Addiction.  105(8), pp1381–1390. Retrieved from:https://doi.org/10.1111/j.1360-0443.2010.02975.x
  • Schaub M, Stevens A, Berto D, Hunt N, Kerschl V, McSweeney Tet al. (2009). Comparing outcomes of 'voluntary' and 'quasi-compulsory' treatment of substance dependence in Europe. European Addiction Research, 16(1), pp53-60. Retrieved from:https://doi.org/10.1159/000265938
  • Santos, Lorenzo D., Ty, Welison Evenston G., Tolentino, Patricia Ellyn C &. Teston, Raya Sofa, A. (2019). Narratives of Identity Reconstruction among Recovering Drug Dependents philippine Journal of psychology, 52(1), pp 209-238. Retrieved from:https://doi.org/10.31710/pjp/0052.01.08
  • Vito, G.F., & Maahs, J.R., Holmes, R.M. (2007). Criminology: Theory, Research, and Policy. Canada: Jones and Bartlett Publishers.
  • Werb, D., Kamarulzaman, A., Meacham, M. C., Rafful, C., Fischer, B., Strathdee, S. A., & Wood, E. (2016). The effectiveness of compulsory drug treatment: a systematic review. International Journal of Drug Policy, 28, pp 1-9. Retrieved from:https://doi.org/10.1016/j.drugpo.2015.12.005